سرکشی و نمونه گیری از آب
مقالات عمومی

سرکشی و نظارت بر ماهی ها، کیفیت آب و تجهیزات؛ بیمه ی دور اندیشی!

بدون دیدگاه
زمان مطالعه : 5 دقیقه

با توجه به پدیدار شدن روش های نوینی مانند سیستم های پرورش متراکم و فوق متراکم و تولید انبوه ماهی و افزایش ظرفیت تولید، اهمیت سرکشی و مشاهده دوره ای ماهی ها و آب استخر بیشتر شده است چرا که وقتی ظرفیت تولید بالاتر باشد تلفات و خسارت ناشی از همه گیری بیماری، خرابی تجهیزات و یا افت کیفیت آب سنگین تر خواهد بود.

اعمال صحیح برنامه های مدیریتی علاوه بر افزایش تولید، موفقیت های اقتصادی را نیز در پی خواهد داشت. پروتکل های بهداشتی معتبر به شما پیشنهاد میدهند هر دو هفته یکبار اقدام به بررسی دقیق ماهی ها، آب استخر و سلامت تجهیزات خود نمایید. برخی از پروتکل ها حتی این دوره را یک هفته ای در نظر میگیرند و همچنین دوره ی بررسی سلامت پمپ و تجهیزات هوادهی را 3 روزه در نظر میگیرند.

چرا باید این سرکشی ها مستمر باشد؟

اهمیت سرکشی بر تجهیزات

فایده ی این سرکشی های مکرر به طور کلی این است که به شما شانس پیشکیری از وقوع خسارت را خواهد داد. فرض کنید یک موش رویه ی سیم پمپ شما را جویده باشد و سیم برق در معرض برخورد با آب قرار گیرد. چنین فاجعه ای میتواند باعث سوختن ناگهانی پمپ، پریدن فیوز برق و یا برق گرفتگی ماهی های شما شود. یک سرکشی سریع اما دقیق در این مورد فرضی میتوانست جلوی بروز میلیون ها تومان خسارت را بگیرد.

اهمیت سرکشی بر آب و بررسی کیفیت آن

مورد دیگر که محور بحث ماست بررسی دوره ای آب استخر است. کیفیت آب همانطور که میدانید یک فاکتور اساسی در رشد و بقای ماهی شماست و علاوه بر این فاکتور های کیفی آن در برخی موارد به علت بیمار شدن ماهی های شما تغییر میکند. این به شما این امکان را خواهد داد تا با بررسی کیفیت آب به وجود این بیماری ها پیش از وقوع تلفات سنگین پی ببرید. وزن گیری و ثبت میانگین از تعداد ماهی ها در هر وزن و تعیین دقیق مرحله ای از رشد که ماهی شما در آن قرار دارد نیز به شما در مدیریت استفاده از غذا، ضد عفونی کننده ها ، دارو ها و مواد تقویتی کمک میکند.

اهمیت سرکشی بر ماهی های استخر

مسئله دیگر بررسی خود ماهی ها برای پیشگیری از ابتلا به نارسایی ها و بیماری هاست. این سرکشی های دوره ای علاوه بر بررسی میزان رشد ماهی و وزن گیری به شما کمک میکند تا نمونه های تصادفی از جمعیت ماهی های استخرتان را تهیه و بررسی کنید.

همانطور که گفتیم توصیه میگردد حداکثر در فواصل زمانی یک ماهه شرایط کمی و کیفی آب و ماهیان خود را بررسی کنید. اگر در بررسی های ماهانه ی خود به وجود بیماری برخوردید سریعا از آب و ماهی نمونه برداری به عمل آورید، عامل بیماری را تشخیص داده و راه حل درمانی آن را پیاده سازی کنید.

برخی از علائمی که باید در سرکشی به دنبالشان باشید

یک پرورش دهنده ی موفق باید قبل از بروز علائم بیماری از نامطلوب بودن وضعیت پرورشی و بهداشتی آگاه گردد.تشخیض علائمی مانند زخم یا پولک های ریخته، خون ریزی زیرجلدی، دفرمه شدن بدن، ورم چشم ها، کم اشتهایی در ماهیان، تغییر رنگ آب، شنای نامتعادل برخی ماهیان در حاشیه ی استخر ها، تجمع آنها در قسمت ورودی و یا خروجی آب و تغییر رنگ بدن آنها، همه و همه اطلاعات ارزشمندی هستند که در صورتی که به موقع متوجه آنها شویم میتوانیم از بروز تلفات و بیماری در استخر جلوگیری کنیم.

برای این منظور نمونه برداری از ماهی و آب کمک موثری در جلوگیری از بروز و انتشار بیماری میکند.

نمونه برداری از ماهی ها :

برای نمونه برداری از ماهی بهتر است یک کارشناس در مزرعه حاضر باشد زیرا باید تمام علائم و نشانه های بیماری در ماهیان مختلف زیرنظر گرفته شود.

برای تشخیص دقیق بیماری بهتر است از استخر خود نمونه برداری کرده و به آزمایشگاه انتقال دهید. لازم به ذکر است که ماهیان مرده برای این کار مناسب نیستند زیرا اندام های مهمشان مثل آبشش (پس از 5 دقیقه دچار تغییر میشود) و دستگاه گوارش ( باکتری های داخل روده به محوطه ی بطنی انتشار میابند که باعث میشود تشخیص بیماری مشکل شود) آنها از بین میرود.برای انتخاب ماهی برای ارسال به آزمایشگاه چند ماهی سالم، چند نمونه ماهی بیمار زنده، تعدادی ماهی که علائم اولیه ی بیماری را دارند و تعدادی که اشتهای خود را از دست داده اند و در حاشیه ی استخر قرار گرفته اند برای نمونه برداری انتخاب میشوند.

نمونه گیری برای آزمایش های تحلیلی

برای انجام آزمایشات ویروس شناسی یا سموم و مواد شیمیایی و… میتوان نمونه ی منجمد شده (با اصول صحیح) را ارسال کرد.البته لازم به ذکر است که خروج نمونه از حالت انجماد ممکن است تغییرات بافتی در ماهیان ایجاد کند که باعث میشود برای بررسی آسیب شناسی و باکتری شناسی مفید نباشد. نمونه ماهی تازه مرده که در یخ نگهداری میشود برای ارسال به آزمایشگاه و بررسی مربوط به آب خوب است.در صورتی که ماهیان تازه مرده در سرمای 4+ درجه به آزمایشگاه منتقل شوند انگل هایی مانند کرم پهن لیگولا در محوطه ی بطنی، بوتوپوسفالوس در روده ها، دیپلوسنومو در چشم تا یک روز قابل تشخیص است.

اگر این تلفات را در رودخانه ها داشته باشیم اکثرا به دلیل ورود فاضلاب کارخانجات که حاوی مواد شیمیایی یا فلزات سنگین به داخل رودخانه هاست انتقال ماهی زنده با آزمایشگاه باید در یا حوضچه هایی که به کپسول اکسیژن مجهز هستند و یرای حمل و نقل تعبیه شده انجام گیرد البته میتوان از کیسه های پلاستیکی محکم و دوجداره که نیم و یا بیشتر آن مملو از اکسیژن باشد استفاده کرد.

نمونه گیری زنده از ماهی هایی که به اکسیژن بالایی نیاز دارند

ماهیان کپور مقاومت بالایی نسبت به کمبود اکسیژن نسبت به ماهیان قزل آلا دارند.

برای جا به جایی و انتقال طولانی قزل آلا و آزادماهیان از یخ استفاده میشود به طوری که به مقدار کافی در حاشیه ی کیسه ها قرار گیرد و دمای آب در حدود 4+ درجه سانتیگراد حفظ کرد کیسه ها را با استفاده از ماژیک ضد آب شماره گزاری میشوند و اطلاعات مربوط به آن ( تاریخ، اندازه، سن، درجه حرارت) در برگه ای نوشته شود و به آزمایشگاه تحویل داده شود.

نمونه برداری از آب:

برای نمونه برداری از آب با توجه به هدف دستورالعمل تدوین میگردد و بهتر است به وسیله یک کارشناس باتجربه انجام گیرد. در کشور هایی که شبکه های بهداشتی نظارت بر بهداشت ماهیان پرورشی دارند نمونه برداری منظم از آب صورت میگیرد که این نمونه برداری ها با هدف آنالیز آب از نظر مواد شیمیایی، فلزات سنگین و بار میکروبی انجام میشود. به این منظور میزان آب مورد نیاز حداقل یک لیتر است که میتوان از ظروف پلاستیکی آب معدنی یا نوشابه استفاده کرد. ابتدا چند بار با همان آبی که قرار است از آن نمونه برداری شود ظرف شست و شو میشود و بعد از همان آب پر میشود.

طریقه ی صحیح نمونه برداری:

ظرف حداقل 10 سانتیمتر در زیر آب قرار گیرد و از ورود هوا به داخل بطری جلوگیری شود همچنین باید از ورود مواد گیاهی و رسوبی اجتناب کرد. پس از آنکه بطری پر شد درب آن در زیر آب بسته شود و به سرعت به شرایط سرمای 4+ درجه سانتیگراد منتقل شود. بطری نباید در معرض تابش نور نگهداری شود و باید به همراه یک پیوست از اطلاعات اولیه (شامل تاریخ و زمان نمونه برداری، درجه حرارت، مکان نمونه برداری و…) که بر روی بطری و یا بر روی یک تکه کاغذ نوشته میشود به آزمایشگاه ارسال شود.

در نمونه برداری از مکان های پرورش قزل آلا یک نمونه از آب ورودی و یک نمونه از آب خروجی برداشته میشود.

در استخر های بزرگ از نقاط مختلف استخر نمونه برداری صورت میگیرد.اگر آب رودخانه تامین کننده ی آب استخر باشد حداقل سه نمونه گرفته میشود و به همراه نمونه ی ماهی ارسال میشود.

هرگونه شواهدی که مرتبط با آلودگی در دست داشته باشید برای تشخیص دقیق ارزشمند است.

ref:

http://www.fao.org/tempref/FI/CDrom/FAO_Training/FAO_Training/General/x6709e/Index.htm

سوالی دارید؟ از کارشناسان ما بپرسید

همین حالا با شماره 09114646386 تماس بگیرید.

در بحث‌‌ پیرامون این مطلب شرکت کنید!

نتیجه‌ای پیدا نشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست