قزل آلا ، بهداشت و پرورش

rcg Hgh cdv Hf
3.8/5 - (17 امتیاز)

نوبتی هم که باشد نوبت حرف زدن از این ماهی پرطرفدار و مورد پرورش در سراسر ایران است، قزل آلا!

مقدمه

ماهی قزل آلا پرطرفدار ترین ماهی سردآبی مورد پرورش در ایران است. همواره توسط مردم و رستوران ها خریداری میشود. علاوه بر آن به کشور های همسایه شمالی صادر میشود و همواره تقاضای بالایی در بازار دارد.

علل محبوبیت جهانی قزل آلا

بسیاری از ماهی های پرورشی در فصل سرما و در آبهای سرد کمتر غذا میخورند و رشد اندکی دارند. این موضوع باعث میشود که آبزی پروران در فصل سرما به پرورش ماهی قزل آلا روی بیاورند که در آب 10 الی 16 درجه بهترین رشد خود را دارد. امروزه قزل آلا به عنوان یک غذای دریایی محبوب، بازار جهانی بسیار فعالی دارد.

محبوبیت قزل آلا در ایران

کشور ایران به عنوان یکی از تولید کنندگان عمده ی قزل آلا در منطقه می باشد که در حال حاضر علاوه بر تولید مقدار نیاز بازار داخلی در حال صادر کردن قزل آلا به کشور های نزدیک نیز هست. بنابر اظهارات مسئولین مربوطه کشورهای روسیه و لهستان به دنبال افزایش واردات قزل آلا از ایران هستند. با استفاده از استخرهای پیش ساخته می توان در کمترین فضای ممکن بیشترین میزان تولید را داشت و در زمین های وسیع تر با نصب استخرهای بیشتر می توان به سود دهی بالا رسید

حساسیت بالای قزل آلا

در کنار تمام مزایایی که برای پرورش قزل آلا نام بردیم دشواری هایی نیز در مسیر انجام این امر وجود دارد. قزل آلا ماهی بسیار حساسی می باشد که ورود کوچکترین عامل بیماری زا، کاهش کیفیت و یا اکسیژن آب به هر نحو میتواند به سرعت موجب بروز تلفات سنگین در یک گروه ماهی قزل آلا شود.

آب محل زیست قزل آلا باید مدام در گردش باشد. آب چاه یکی از بهترین منابع آبی برای پرورش ماهی قزل آلا هست. آنها میتوانند در دمای 0 تا 25 درجه سانتی گراد زنده بمانند، به شدت در برابر عوامل بیماری زا آسیب پذیرند بنابر این آب محل زیست شان باید بسیار تمیز باشد. بهترین مقدار اکسیژن محلول برای آنها 7 ppm  یا بیشتر است اما میتوانند مدت بسیار کوتاهی با مقدار 5 ppm  نیز زنده بمانند. به فاصله ی زمانی کوتاهی بعد از اینکه اکسیژن آب از 6 ppm  پایین تر میرود ماهی قزل آلا شروع به مردن میکند. آبی که وارد استخر قزل آلا میشود یا باید آب تازه با مقدار اکسیژن بسیار بالا باشد و یا اگر از چرخه ی تصفیه آب مانند سامانه های مدار بسته استفاده میکنید باید مواد سمی و آمونیاک آب از آن جدا شده و یا تجزیه گردد،

روش های پاک نکه داشتن آب

آب تمیز باید هوادهی شده و سپس به استخر ماهی بازگردد. برای تجزیه ی آمونیاک میتوان از باکتری های فعال تجزیه کننده ی مواد آلی نیتروژن دار و برای هوادهی آب برگشتی میتوانید از چرخهای هواده آب و یا تزریق اکسیژن خالص استفاده کنید. شرکت آبزیبان با طراحی نسل جدید هواده های ایرمیکسر توانسته با کمترین هزینه اکسیژن آب را به میزان قابل توجهی افزایش دهد که مناسب برای پرورش هر گونه ماهی میباشد.

امن ترین روش پرورش قزل آلا

همچنین میتوان گفت که امن ترین و بهترین روش پرورش قزل آلا استفاده از سیستم مدار بسته است چرا که در سیستم های مدار بسته ورودی و خروجی آب کاملا تحت کنترل آبزی پرور بوده و مقدار اکسیژن مورد نیاز، سلامت و تصفیه ی آب همواره قابل تامین است بنابراین توصیه می شود برای پرورش  ماهی قزل آلا از استخرهای متراکم استفاده شود که تمام شرایط فیزیک و شیمیایی آب تحت کنترل باشد.

غذای قزل آلا

غذای قزل آلای پرورشی عمدتا غذای آماده ی تجاری غنی از پروتئین و چربی و در فرم پلت است. استفاده از دستگاه های غذاده اتوماتیک بر غذادهی دستی ماهی قزل آلا رجحان دارد چرا که قزل آلا بهتر است از غذای کم در تعداد وعده های غذایی بیشتر تغذیه کند تا اینکه یک یا دوبار در روز وعده های غذایی بزرگ دریافت کند. این مسئله باعث افزایش جذب غذا و مقدار وزن گیری بیشتر نسبت به غذای داده شده میشود و از آلوده شدن آب به وسیله ی پسمانده ی غذای باقی مانده از وعده های بزرگ جلوگیری میکند.

اصول کلی بهداشت و پیشگیری از بیماری های ماهی قزل آلای
هر عامل محیطی و غیر محیطی باعث اختلال در وضع طبیعی ماهی گردد به عنوان عامل بیماری زا مطرح می باشد که در نهایت باعث به خطر افتادن سلامت ماهی شده و به آن  بیماری گفته می شود.

راهکار های جلوگیری از بیماری های قزل آلا :


الف: استفاده از منابع آبی عاری از عوامل بیماری زا
آبهای زیر زمینی مناسب ترین منبع آبی بدون عوامل بیماری زا می باشند. در مواردی که آب رودخانه ها و قنات ها به عنوان منابع آب مورد استفاده قرار می گیرند. فیلترهای مناسب میتوانند میزان عفونت زایی انگل را در آب ورودی کاهش دهند.

ب: جلوگیری از انتقال عوامل بیماری زا :


انتقال عوامل بیماری زا توسط حمل و نقل ماهی و تخم های کنترل نشده از نظر بهداشتی صورت می گیرد. باید از انتقال ماهی هایی که وضعیت سلامتی آنها نامشخص است پرهیز کرد.


همه ماهیان حمل و نقل شده باید گواهی نامه دامپزشکی داشته باشند . سلامتی و آزمایش آنها قبل از انتقال و نداشتن بیماری های واگیردار مهم است. لیست این بیماری ها در دستورالعمل های دامپزشکی وجود دارد.

ماهیان خریداری شده می بایست به مدت دو هفته در استخر قرنطینه -که دارای تجهیزات پرورشی جدا از استخرهای دیگر مزرعه باشد- نگهداری شوند.


توصیه می شود در زمان ورود خریداران ماهی، ملاقات کنندگان، حتی کارگران یک مزرعه پرورش ماهی کفش ها، دستها و چکمه های آنان در محل ورود به مزرعه ضدعفونی شوند.


با ایجاد حوضچه هایی در ورودی و خروجی هر مزرعه و قرار دادن محلول های ضدعفونی کننده در آن (مانند آب آهک) کلیه وسایل نقلیه در زمان ورود و خروج به مزرعه ضدعفونی گردد.


بهتر است هر استخر دارای تجهیزات پرورشی مانند تور و ساچوک مخصوص خود باشد و پس از هر با استفاده بوسیله کلر، ضدعفونی گردند. در صورت عدم امکان بهتر است هر هفته یکبار کلیه وسایل و تجهیزات پرورشی ضدعفونی شوند.


استخرها باید همواره تمیز نگه داشته شوند و با توجه به کیفیت آب ورودی هر 5 روز تا یکماه عملیات تمیز نمودن استخرها تکرار گردد

.
ماهیان مرده باید روزانه از استخر جمع آوری شده، وزن و شمارش شوند. تلفات کم را سوزانده یا در گودالی (تقریبا به عمق 2 متر) دست کم با فاصله 20 متر از استخرها دفن کنید. کف گودال  و روی تلفات را آهک پاشی کرده و گودال را با لایه ای به ضخامت دست کم 60-70 سانتیمتر از خاک بپوشانید.


ماهیان قزل آلا غالبا در هر دوره پرورشی 5 تا 6 بار رقم بندی می گردند. در صورتی که گروه وزنی خاصی از ماهیان در زمان رقم بندی علایم بیماری نشان دادند، می بایست در استخرهای ویژه نگهداری شوند.


-در ارتفاعات که نور آفتاب شدید است ، پوشاندن قسمتی از استخرها به ویژه در حوضچه ی بچه ماهیان جهت جلوگیری از آفتاب سوختگی ضروری است


تراکم زیاد و نامناسب ماهی باقرار دادن حیوان در شرایط نامطلوب ضمن ایجاد استرس های رفتاری منجر به پایین آمدن مقاومت طبیعی بدن ماهی شده و احتمال بیمار شدن آن را بیشتر می کند

.
از دست کاری کردن زیاد ماهی حین صید ماهی، حمل و نقل و نگهداری طولانی بپرهیزید.


وضعیت سلامت ماهیان در استخرهای نوزاد ماهیان، واحدهای پرورشی ، بچه ماهیان و بچه ماهیان نو رس را باید هر دو هفته کنترل کرد..


حتما از ورود ماهیان هرز، لاک پشت، مار، حلزون و… به استخر جلوگیری به عمل آید.

:آمونیاک محلول در آب به دو طریق ایجاد  می گردد

الف: تجزیه مواد آلی در استخرهای پرورش ماهی. ب : دفع مواد زائد (فضولات) ماهیان. گاز آمونیاک به صورت NH3 بیشترین سمیت برای ماهیان دارد در محیط آبی که آمونیاک وجود دارد می بایست آب را به سوی اسیدی شدن سوق داد تا احتمال مسمومیت آمونیاک کمتر گردد.


 مسمومیت ناشی از آمونیاک


شنای غیر طبیعی :
ماهی در فواصل کوتاه شنا می کند و متوقف میشود.
افزایش  میزان آمونیاک بیش از 2% میلی گرم در لیتر.


تنفس در سطح آب:
ماهی در سطح آب می ماند و هورا می بلعد

.
از بین رفتن رنگ قسمت پایین باله ها: قسمت بالای باله ها هم ممکن است همین وضعیت را داشته باشد.
خوردگی باله ها :
باله ها ریش ریش شده و از بین می روند.


پرش ماهی :
ماهی متناوبا به سطح آب می آید و پرش می کند.


سستی و بی حالی:
ماهی حرکات محدودی در آب دارد.


باز بودن دهان و سرپوش آبششی :
این اندامها باز است و ماهی سعی در بلع هوا دارد.


موکوس زیاد پوست :
ترشحات زیادی در روی پوست دیده می شود
بالارفتن آمونیاک از میزان مجاز موجبات تورم آبشش ها، کاهش فعالیت و رشد و آسیب رسیدن به مغز ماهی و بالاخره موجب مرگ ماهی خواهد شد.

روشهای کاهش اثرات سمی گاز آمونیاک :


افزایش اکسیژن محلول در آب بوسیله هوادهی


ارزیابی میزان غذای مورد نیاز ماهی و غذاهای کنترل شده.


افزایش جریان آب ورودی.


تمیزکردن کامل کف و بدنه استخرها و خارج نمودن مواد معلق حاصل از فضولات ماهی در آب.

در زمان کدورت شدید آب، نباید به ماهیان غذا داد زیرا ماهی غذا را ندیده و در کف استخر ته نشین شده و باعث آلودگی استخر می شود و موجب تولید آمونیاک شده و میزان اکسیژن کاهش می یابد.


کاهش PH تاثیر زیادی در رفع مسمومیت آمونیاک دارد.

دستورالعمل اجرایی ضدعفونی مراکز تکثیر و پرورش ماهی پیش از شروع تولید:

شستشوی بخش های مختلف اعم از سالن انکوباسیون، حوضچه های نگهداری بچه ماهی و استخرهای پرورش ماهی با استفاده از ترکیبات شوینده مجاز به همراه تمیز نمودن تمام خلل و فرج موجود در کف و دیواره ها با استفاده از برس و سپس تخلیه کامل آب شستشو.

ضدعفونی همه بخش های مزرعه اعم از سالن انکوباسیون، حوضچه های نگهداری بچه ماهی، دیوار اتاق ها و نیز کلیه وسایل و لوازم داخل مزرعه شامل لوله های آبرسان، سطل ها، وان ها و غیره با استفاده از محلول فرمالین 10 درصد( 100 لیتر فرمالین در 1000 لیتر آب)

بستن درب اتاق ها و سالن ها به مدت 48 ساعت جهت محبوس نمودن گاز فرمالین در محیط

48 ساعت پس از ضدعفونی با فرمالین، شستشو مجدد تمام بخش های استخر های پرورشی، حوضچه های نگهداری بچه ماهی، کف حیاط و مسیر ایاب ذهاب کارکنان با آب.

سفید کردن تمام بخش های ذکر شده در بند 4 با استفاده از آهک زنده محلول در آب ( 6 کیلوگرم آهک به ازای هر 10 لیتر آب)

ضد عفونی همه ظروف و وسایل مربوط به تولید مرحله پیشین و نیز هر وسیله جدید با محلول فرمالین 10 درصد.

به منظور جلوگیری از انتقال آلودگی های احتمالی، باید پیش از ورود به مزرعه کفش ها را با پاپوش مخصوص مزرعه تعویض کرد. ضمنا در هر قسمت از مزرعه وجود تشت حاوی محلول فرمالین غلیظ( 20 درصد) جهت ضد عفونی کردن کفش ها و نیز وجود تعداد کافی دمپایی یا چکمه متناسب با تعداد افرادی که به آن بخش تردد دارند، ضروری است.

هر فرد پیش از ورود به مزرعه بایستی دست های خود را به خوبی با محلول ضدعفونی کننده آغشته نماید.

به منظور حفظ مسائل بهداشتی لباس و کفش کار افراد مخصوص بوده و افراد قبل از ورود به بخش های مختلف مزرعه حتما بایستی لباس و کفش مخصوص کار بپوشند.

ورود افراد متفرقه به بخش های مختلف مزرعه اکیدا ممنوع می باشد مگر این که پیش از ورود به مزرعه ضمن انجام کلیه ی موارد بهداشتی، روپوش یکبار مصرف و دمپایی یا کفش مخصوص بپوشند. از این رو همواره توصیه می گردد که در انبار مزرعه تعداد کافی روپوش یکبار مصرف و پاپوش مخصوص برای افراد بازدید کننده موجود داشته باشند.

https://thefishsite.com

https://www.roysfarm.com/

https://www.sciencing.com

این مطلب چقدر مفید بود؟

برای امتیاز دادن روی ستاره کلیک کنید

3.8/5 - (17 امتیاز)

سوالی دارید؟ از کارشناسان ما بپرسید

همین حالا با شماره 09114646386 تماس بگیرید.

در بحث‌‌ پیرامون این مطلب شرکت کنید!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این زمینه را پر کنید
این زمینه را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
شما برای ادامه باید با شرایط موافقت کنید

فهرست